Anak tiba-tiba demam, batuk dan hidung berair. Sebagai ibu bapa, mungkin kita menganggapnya sekadar selesema biasa yang akan pulih selepas beberapa hari. Namun, tahukah anda bahawa simptom tersebut juga boleh menjadi tanda jangkitan influenza?
Influenza ialah jangkitan virus pernafasan yang boleh menyebabkan seseorang mengalami demam, sakit badan dan keletihan yang ketara. Walaupun kebanyakan pesakit pulih, sesetengah individu berisiko mengalami komplikasi seperti radang paru-paru.
Sebab itulah penting untuk ibu bapa mengenali simptom influenza serta memahami langkah pencegahan yang sesuai. Salah satunya ialah vaksin influenza, yang membantu mengurangkan risiko jangkitan dan komplikasi serius, terutama dalam kalangan ahli keluarga yang lebih berisiko.
Apa Itu Influenza?
Influenza, atau flu, ialah penyakit berjangkit yang disebabkan oleh virus influenza. Virus ini menjangkiti saluran pernafasan termasuk hidung, tekak dan paru-paru.
Walaupun influenza dan selesema biasa mempunyai simptom yang hampir sama, kedua-duanya disebabkan oleh virus yang berbeza. Influenza lazimnya bermula secara mendadak dan boleh menyebabkan sakit otot, demam serta keletihan yang lebih ketara berbanding selesema biasa. Namun, simptom sahaja tidak semestinya dapat membezakan kedua-duanya dengan tepat.
Virus influenza boleh merebak melalui titisan dan zarah pernafasan apabila individu yang dijangkiti batuk, bersin, bercakap atau bernafas. Risiko penularan meningkat apabila berada dekat dengan individu berjangkit, terutama dalam ruang tertutup yang kurang pengudaraan.
Apakah Simptom Influenza Yang Perlu Dikenali?
Simptom influenza boleh berbeza mengikut individu. Antara tanda yang biasa berlaku ialah:
- Demam atau rasa seram sejuk.
- Batuk, sakit tekak dan hidung berair atau tersumbat.
- Sakit kepala dan sakit otot.
- Keletihan atau badan terasa lemah.
- Muntah atau cirit-birit, yang lebih kerap berlaku pada kanak-kanak berbanding orang dewasa.
Tidak semua pesakit influenza mengalami demam. Pada kanak-kanak kecil pula, ibu bapa mungkin mendapati anak kurang aktif, kurang selera makan atau kelihatan lebih tidak selesa daripada biasa.
Bilakah perlu mendapatkan pemeriksaan segera?
Dapatkan bantuan perubatan segera sekiranya anak mengalami kesukaran bernafas, bibir kelihatan kebiruan, sawan, sukar dikejutkan atau tanda dehidrasi seperti tidak membuang air kecil selama beberapa jam. Demam atau batuk yang kembali teruk selepas menunjukkan tanda pemulihan juga memerlukan perhatian. Bayi berumur kurang daripada tiga bulan yang mengalami demam perlu dinilai segera oleh doktor.
Siapa Yang Lebih Berisiko Mengalami Komplikasi Influenza?
Walaupun sesiapa sahaja boleh dijangkiti influenza, terdapat kumpulan yang memerlukan perhatian tambahan.
Antaranya ialah kanak-kanak berumur bawah lima tahun, khususnya bawah dua tahun, ibu mengandung, warga emas berumur 65 tahun ke atas, individu dengan penyakit kronik seperti diabetes, asma atau penyakit jantung, serta mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah.
Golongan ini lebih berisiko mengalami komplikasi kerana faktor seperti perkembangan sistem imun, perubahan fisiologi semasa kehamilan, usia atau keadaan kesihatan sedia ada. Komplikasi influenza boleh termasuk pneumonia dan keadaan penyakit kronik yang semakin teruk.
Bagi keluarga yang mempunyai anak kecil atau tinggal bersama warga emas, memahami risiko ini dapat membantu mereka merancang langkah pencegahan lebih awal.
Kenapa Vaksin Influenza Penting?
Vaksin influenza membantu sistem imun mengenali komponen virus influenza dan membentuk tindak balas perlindungan. Apabila seseorang terdedah kepada virus tersebut, sistem imun mempunyai persediaan untuk bertindak balas.
Kepentingan vaksin influenza bukan sekadar mengurangkan risiko mendapat penyakit, tetapi juga membantu mengurangkan risiko penyakit yang teruk dan kemasukan ke hospital. Walau bagaimanapun, keberkesanan vaksin boleh berbeza mengikut usia, keadaan kesihatan dan kesepadanan vaksin dengan virus yang sedang beredar.
Vaksin influenza disarankan setiap tahun kerana virus influenza sentiasa berubah dan perlindungan imun daripada vaksin boleh berkurangan dari semasa ke semasa. Formulasi vaksin juga dikemas kini berdasarkan virus yang dijangka beredar.
Siapa Yang Disarankan Mengambil Vaksin Influenza?
Secara umum, vaksin influenza disarankan secara tahunan untuk semua individu berumur enam bulan ke atas yang tidak mempunyai kontraindikasi terhadap vaksin berkenaan.
Kumpulan yang sangat digalakkan mendapatkan perlindungan termasuk kanak-kanak kecil, ibu mengandung, warga emas dan individu dengan penyakit kronik.
Bagi vaksin influenza kanak-kanak, sesetengah kanak-kanak berumur enam bulan hingga lapan tahun memerlukan dua dos yang diberikan sekurang-kurangnya empat minggu antara satu sama lain. Keperluan ini bergantung pada sejarah vaksinasi influenza terdahulu. Kanak-kanak yang lebih besar dan kebanyakan orang dewasa lazimnya memerlukan satu dos setiap tahun.
Bayi berumur bawah enam bulan belum layak menerima vaksin influenza. Oleh itu, vaksinasi ahli keluarga dan penjaga yang layak merupakan antara langkah penting untuk membantu mengurangkan risiko pendedahan kepada bayi.
Adakah Vaksin Influenza Selamat? Apa Kesan Sampingannya?
Vaksin influenza mempunyai rekod keselamatan yang baik dan dipantau secara berterusan. Namun, seperti vaksin lain, ia boleh menyebabkan kesan sampingan.
Kesan yang lazim termasuk sakit atau kemerahan di tempat suntikan, sakit kepala, lenguh otot dan demam ringan. Kebanyakan kesan ini bersifat sementara. Reaksi alahan yang serius jarang berlaku, tetapi memerlukan rawatan segera.
Bagi ibu mengandung, vaksin influenza jenis suntikan yang sesuai disarankan dan boleh diberikan pada mana-mana trimester kehamilan. Vaksin influenza semburan hidung yang mengandungi virus hidup dilemahkan tidak disarankan semasa kehamilan.
Individu yang pernah mengalami reaksi alahan serius terhadap vaksin influenza atau mempunyai sejarah Guillain-Barré syndrome selepas vaksinasi perlu mendapatkan penilaian doktor. Penyakit akut yang sederhana atau teruk juga mungkin memerlukan vaksinasi ditangguhkan sementara.
Satu salah faham yang biasa ialah suntikan influenza boleh menyebabkan influenza. Sebenarnya, vaksin influenza jenis suntikan tidak mengandungi virus influenza hidup yang boleh menyebabkan jangkitan influenza.
Bila Waktu Sesuai Untuk Mengambil Vaksin Influenza?
Malaysia mempunyai iklim tropika dan influenza boleh berlaku sepanjang tahun. Oleh itu, vaksinasi tahunan tetap relevan walaupun negara kita tidak mengalami musim sejuk.
Selepas vaksinasi, tubuh biasanya memerlukan kira-kira dua minggu untuk membentuk tindak balas antibodi perlindungan. Sebab itulah vaksinasi sebaiknya dirancang sebelum tempoh peningkatan penularan atau perjalanan yang dijangka meningkatkan pendedahan.
Bagi penduduk Nilai dan Negeri Sembilan, doktor boleh membantu menentukan waktu vaksinasi yang sesuai berdasarkan umur, sejarah vaksinasi, kehamilan dan keadaan kesihatan.
Cara Lain Mencegah Penularan Influenza Dalam Keluarga
Selain vaksinasi, amalan harian juga memainkan peranan penting dalam mengurangkan penularan influenza.
Antara langkah yang boleh diamalkan ialah mencuci tangan dengan sabun, menutup mulut dan hidung ketika batuk atau bersin, mengelakkan kontak rapat apabila sakit serta memastikan pengudaraan dalaman yang baik.
Individu yang mengalami simptom jangkitan pernafasan juga digalakkan berehat di rumah dan mengurangkan kontak dengan orang lain. Pemakaian pelitup muka yang sesuai boleh membantu mengurangkan penularan dalam situasi tertentu.
Gabungan vaksinasi dan amalan pencegahan ini membantu melindungi kesihatan keluarga, khususnya apabila terdapat ahli keluarga yang lebih berisiko.
Lindungi Kesihatan Keluarga Dengan Langkah Pencegahan Yang Sesuai
Influenza bukan sekadar selesema biasa. Mengenali simptom, memahami kumpulan berisiko dan mengamalkan langkah pencegahan dapat membantu keluarga membuat keputusan kesihatan yang lebih baik.
Vaksin influenza merupakan salah satu langkah pencegahan yang penting, walaupun ia tidak menjamin perlindungan sepenuhnya daripada jangkitan.
Untuk ibu bapa dan keluarga di Nilai serta kawasan sekitar, dapatkan nasihat doktor mengenai vaksin influenza dan jadual vaksinasi yang sesuai. Hubungi Poliklinik Raudhah Raisha untuk pertanyaan lanjut mengenai perkhidmatan vaksinasi.
FAQ — Soalan Lazim
1. Adakah vaksin influenza perlu diambil setiap tahun?
Ya. Vaksinasi tahunan disarankan kerana virus influenza berubah dan perlindungan imun boleh berkurangan.
2. Anak umur berapa boleh mula mengambil vaksin influenza?
Kanak-kanak boleh mula menerima vaksin influenza yang sesuai seawal umur enam bulan.
3. Bolehkah ibu mengandung mengambil vaksin influenza?
Ya. Vaksin influenza jenis suntikan yang sesuai disarankan semasa kehamilan untuk membantu melindungi ibu daripada influenza dan komplikasinya.
4. Kalau sudah pernah kena influenza, masih perlu vaksin?
Ya. Jangkitan terdahulu tidak semestinya memberi perlindungan terhadap jenis virus influenza lain yang beredar.
5. Adakah vaksin influenza boleh menyebabkan influenza?
Tidak. Vaksin influenza jenis suntikan tidak menyebabkan jangkitan influenza, walaupun kesan sampingan ringan boleh berlaku selepas vaksinasi.
